Σχολιάζοντας την οικονομική καθημερινότητα

Στην πρόσφατη ομιλία του, ο υπουργός Οικονομικών αναφερόμενος στο πολυδιαφημιζόμενο ενιαίο μισθολόγιο ανακοίνωσε το νέο σύστημα αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων. Συγκεκριμένα, ο κ Βενιζέλος είπε οτι θα καθιερωθεί πριμ παραγωγικότητας που θα βασίζεται σε προεπιλεγμένα κριτήρια και ανέφερε την εισπρακτική αποτελεσματικότητα των εφοριακών και την αποτελεσματικότητα των εκπαιδευτικών ως παραδείγματα. Αναφορικά με τους εκπαιδευτικούς ανέφερε οτι το κράτος θα πριμοδοτήσει τα σχολεία ανάλογα με τις επιδόσεις των μαθητών τους.

Σε πρόσφατη έρευνα του ο Roland G. Fryer εξετάζει τα οικονομικά κίνητρα ώς μέθοδο εκπαιδευτικής πολιτικής. Ο Fryer μελετώντας τις επιπτώσεις αυτής της πολιτικής σε 200 σχολεία της Νέας Υόρκης, καταλήγει στο συμπέρασμα οτι δεν υπάρχει ξεκάθαρη σχέση ανάμεσα στις επιδόσεις των μαθητών και των οικονομικών κινήτρων που δίνονται στους δασκάλους τους. Αντίθετα, στην έρευνα αναφέρεται οτι η εκπαιδευτική πολιτική των οικονομικών κινήτρων μπορεί να φέρει τα αντίθετα των αναμενόμενα αποτελέσματα  ειδικά σε μεγάλα σχολεία.

Αντίθετα με τα αποτελέσματα της έρευνας δεν είμαι αντίθετος με την χρήση οικονομικών κινήτρων για την αύξηση της παραγωγικότητας. Θεωρώ όμως οτι η επιλογή των κριτηρίων αποτελεί το κυριότερο συστατικό επιτυχίας ενος τέτοιου συστήματος. Η στείρα πριμοδότηση των “καλών” σχολείων ή μαθητών μπορεί να αυξήσει την ψαλίδα ανάμεσα στις δύο κατηγορίες αφού οι εκπαιδευτικοί που μετατίθενται σε “κακά” σχολεία θα θεωρούν άσκοπη κάθε προσπάθεια για πριμοδότηση και ετσι θα αποκτούν ακόμα ένα κίνητρο στο να μην προσπαθήσουν. Λύση σε αυτό το πρόβλημα μπορεί να είναι η επιβράβευση της “αναλογικής βελτίωσης”. Ετσι θα πριμοδοτούνται εκείνοι οι εκπαιδευτικοί όπου θα καταφέρνουν να βελτιώσουν τις επιδόσεις των μαθητών τους. Παλι όμως ένα τέτοιο σύστημα θα παροτρύνει εκείνους τους εκπαιδευτικούς που έχουν “καλούς μαθητές” να μην προσπαθούν αφού τα περιθώρια για “αναλογική βελτίωση” είναι περιορισμένα. Άλλοι παράγοντες όπως οι επιδόσεις των μαθητών και η αντικειμενικότητα της εκάστοτε αξιολόγησης μαθητή και εκπαιδευτικού θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη.

ps Η σύζυγος μου είναι εκπαιδευτικός και σημερα μου είπε οτι θα προσπαθήσει να κάνει το μάθημα της πιο ενδιαφέρον. Πέρυσι είχε αγοράσει κασετόφωνο με δικά της έξοδα. Φέτος θέλει να μάθει Powerpoint και να αγοράσει προτζεκτορα. Μερικές φορές το κίνητρο είναι απλά η ηθική ικανοποίηση…