Σχολιάζοντας την οικονομική καθημερινότητα

Σύμφωνα με την άρχουσα οικονομική θεωρία, 100 δολάρια σήμερα έχουν μεγαλύτερη αξία απο 100 δολάρια μετά απο ένα χρόνο. Εφόσον κάποιος αποκτήσει σήμερα τα 100 δολάρια θα μπορεί να τα βάλει στο τόκο (r) και να έχει 100*(1+r) μετά απο ένα χρόνο. To επιτόκιο r ονομάζεται προεξοφλητικό επιτόκιο (discount rate) και είναι το επιτόκιο με το οποίο η μελλοντική αξία (future value, FV) μιας επένδυσης μετατρέπεται σε παρούσα αξία (present value, PV).

FV=PV*(1+R) ή PV=FV/(1+R)

Το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι συνάρτηση του ρίσκου της επένδυσης, όπου ρίσκο είναι η πιθανότητα πραγματοποίηση της. Επίσης, το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι συνάρτηση του χρόνου. Ceteris paribus, 100 δολάρια του χρόνου έχουν μεγαλύτερη αξία απο 100 δολάρια σε 2 χρόνια.

Το Stern Review θεωρείται η πρώτη σοβαρή προσπάθεια για τις οικονομικές επιπτώσεις της αλλαγής του περιβάλλοντος εξαιτίας του φαινόμενο του θερμοκηπίου. Πέρα απο την λεπτομερή ανάλυση των επιπτώσεων στην οικονομική πραγματικότητα, το Stern Review συζητήθηκε έντονα διότι χρησιμοποίησε μιας εως τότε ανατρεπτική μέθοδο για να ποσοτικοποιήσει τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία με βάση τα σημερινά οικονομικά δεδομένα. Η επανάσταση της συγκεκριμένης έρευνας εντοπίζεται στην απουσία του προεξοφλητικού επιτοκίου (r=0).

Αυτό που υποστήριξε ο Nicholas Stern στην έρευνα του είναι ότι οι ακριβείς επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία απο μια πιθανή αλλαγή της θερμοκρασίας δεν μπορούν να ποσοτικοποιηθούν με ακρίβεια αλλά είναι σίγουρο ότι θα είναι τόσο μεγάλες που θα αλλάξουν την ζωή στον πλανήτη. Ο Stern υποστηρίζει οτι το προεξοφλητικό επιτόκιο θα πρέπει να ισούται με μηδέν γιατι μια οποιαδήποτε θετική τιμή θα σήμαινε οτι οι μελλοντικές γενιές έχουν λιγότερα δικαιώματα (σε οικονομικούς όρους) στο περιβάλλον απο ότι οι σημερινή γενιά. Με άλλα λόγια, ο Stern (ορθά) υποστήριξε οτι η παρούσα αξία των επιπτώσεων της αλλαγής του περιβάλλοντος πρέπει να ισούται με την μελλοντική τους αξία.

Εφόσον οι οικονομικές επιπτώσεις είναι τρομακτικές και εφόσον η παρούσα αξία αυτών παραμένει σταθερή ανεξάρτητα απο το πότε θα συμβούν ή τη πιθανότητα πραγματοποίηση τους, σύμφωνα με τον Stern είναι οικονομικά ορθολογικό να επενδύουμε σήμερα στην προστασία του περιβάλλοντος.

Από τις 7 έως τις 18 Δεκεμβρίου 2009, θα πραγματοποιηθεί στην Κοπεγχάγη η 15η Συνδιάσκεψη των Συμβαλλόμενων Μερών (COP 15) στη Σύμβαση Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC) και η πέμπτη Συνδιάσκεψη των Μερών του Πρωτόκολλο του Κιότο (COP/MOP 5). Στόχος της COP15 είναι η υπογραφή μιας καινούργιας συμφωνίας που θα αποτελέσει τη συνέχεια του πρωτοκόλλου του Κιότο, του οποίου η πρώτη δεσμευτική περίοδος λήγει το έτος 2012. Άμα τελικά επιτευχθεί κάποια συμφωνία τότε η Κοπεγχάγη αναμένεται να αντικαταστήσει το Κιότο (COP3) ως σημείο αναφοράς γι΄αυτό που ονομάζουμε οικονομικά του περιβάλλοντος. Απο την μικρή μου εμπειρία στο χώρο, επιτυχία της Συνδιάσκεψης της Κοπεγχάγη δεν πρέπει απλά να θεωρείται μια τυπική συμφωνία των κρατών για την διαχείριση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Επιτυχία θα θεωρηθεί η καθιέρωση ενός σταθερού συμφώνου όπου θα προσφέρει σταθερότητα στην αγορά που με τη σειρά της θα δημιουργήσει την δυναμική για την αντιμετώπιση του φαινομένου του θερμοκηπίου. Το πρωτόκολλο του Κιότο προσπάθησε να δημιουργήσει οικονομικά κίνητρα ώστε να κατευθύνει τις δυνάμεις της αγοράς προς ένα οικολογικό προσανατολισμό. Η πολιτική αστάθεια όμως αποτελούσε την δαμόκλειο σπάθη που δεν επέτρεπε στους επενδυτές να ασχοληθούν σοβαρά με τα οικονομικά του περιβάλλοντος. Η συνδιάσκεψη της Κοπεγχάγης θα αποτελεί επιτυχία εφόσον καταφέρει να διώξει το φόβο των επενδυτών. Επιπλέον δεν αρκεί η συμμετοχή των Η.Π.Α. που έλαμπαν δια της απουσίας σε παλαιότερες προσπάθειες. Στο παιχνίδι δυναμικά έχει μπεί και η Κίνα όπου μέσα σε μια δεκαετία εκτός απο οικονομική υπερδύναμη έχει καταφέρει να μετατραπεί και σε πρωταθλητή στην κακοποίηση του περιβάλλοντος. Οι οποιαδήποτε αποφάσεις δεν αρκεί απλά να δημιουργήσουν οικονομικά κίνητρα αλλά και να δημιουργήσουν το κατάλληλο οικοσύστημα που θα βοηθήσει την άνθηση της πράσινης οικονομίας. Μέτρα όπως η συγχρηματοδότηση απο κρατικούς φορείς μόνο προσωρινά μπορούν να θεωρηθούν και σίγουρα απο μόνα τους δεν μπορούν να αποτελέσουν τα θεμέλια μιας βιώσιμης αγοράς. Ας ελπίσουμε οτι δεν θα επαναληφθούν τα κωμικοτραγικά συμβάντα του COP14 στο Μπαλί.

Υπουργοί από περισσότερες από 170 χώρες αναμένεται να συμμετάσχουν στη COP15. Ο συνολικός αριθμός των επισκεπτών, υπουργών, εκπροσώπων ΜΚΟ και επιχειρηματιών αναμένεται να είναι μεταξύ 12.000 και 15.000.